Najbolji šesti igrač u NBA istoriji

Šesti igrač, popularan naziv za prvog igrača koji ulazi u igru sa klupe i koji najčešće služi da podigne nivo igre u napadu i odbrani kada igrači iz startne postave počnu da posustaju, nije novitet već duže vreme. Takođe, i NBA je prepoznala značaj takvih igrača, ali ne toliko davno koliko se misli – nagrada za najboljeg šestog čoveka dodeljuje se tek od 1983. godine, a prvi  laureat je bio Bobby Jones iz šampionske ekipe 76ersa.  Ipak, i pre toga je bilo zaista neverovatnih igrača koji su ulazili sa klupe i menjali tok utakmice, pa i rešavali pitanje šampiona.

Ali krenimo od samog početka. Prvi igrač koji je dobio ulogu čoveka koji će prvi ulaziti sa klupe i odigrati ključnu ulogu na parketu bio je Frank Ramsey, i to je bio jedan od genijalnih izuma legendarnog trenera Boston Celticsa Reda Auerbacha. Ramsey je bio igrač koji je bio među najboljima na parketu, ali se najbolje osećao kada je ulazio u igru sa klupe, kada ritam igre malo padne, i tada je davao svoj najveći doprinos. Koliko je veliki bio taj doprinos neka pokaže činjenica da je osvojio 7 titula šampiona sa Bostonom, a za ukupno devet godina karijere nagrađen je ulaskom u Kuću Slavnih i povlačenjem broja 23 od strane Celticsa.

Drugi legendarni igrač koji je zapravo i proslavio tu poziciju je John Havlicek, čuvena “sedamnaestica” Boston Celticsa i igrač zbog koga je takođe jedan vrhunski šuter, Chris Mullin, uzeo broj na dresu. Zapravo, Havlicekova pozicija je bila slična kao i Ramseyeva, samo što je on to podigao na još viši nivo. Trener Auerbach (po kome trofej za trenera godine nosi ime), koji je uzeo 9 titula šampiona NBA lige sa Bostonom i koji je do pojave Phila Jacksona bio najtrofejniji trener lige (interesantno je da se njih dvojica se nikada nisu podnosili), procenio je da bi agilni Havlicek (igrao najčešće na poziciji niskog krila) mogao najviše da pomogne ekipi u momentu kada startni igrači počnu da izlaze van igre. Dugo vremena niko nije mogao da odgonetne šta to radi čuveni trener, a Havlicekove brojke su bile izuzetne. U to vreme statistika se vodila tako što se po kolonama prvo upisivala startna postava pa redosled ulaska igrača sa klupe sa učinkom. Ime Johna Havliceka se najčešće nalazilo na šestom mestu, ali je po broju poena uglavnom bio prvi. Koliko dugo je trebalo javnosti da shvati ovaj potez legendarnog trenera govori u prilog činjenica da u prve tri Havlicekove sezone nije bio izabran na All-Star utakmicu, a bio je jedan od najboljih igrača Celticsa.

Na vrhuncu karijere igrao je i u startnoj postavi, ali početak utakmice bi najčešće dočekao na klupi za rezervne igrače. Daleko od toga da se on nije naigrao u Bostonu (u proseku preko 36 minuta po meču), ali on je bio, što bi se u savremenoj košarci sada reklo, predvodnik second unita, druge postave koja najčešće dobija šansu u drugoj četvrtini i podiže ritam utakmice, Razlika je bila u tome što Havlicek u periodu kada se lomio rezultat nije odlazio na klupu nego je i tada predvodio ekipu i završavao utakmice. Odlično građen za košarku, Hondo je bio igrač koji je mogao da se bavi sa barem još dva profesionalna sporta! Izuzetno brz, snažne građe, u srednjoj školi je bio izabran u All-American tim još u bejzbolu i američkom fudbalu, a nakon koledža draftovali su ga, pored Celticsa, i NFL tim Cleveland Browns! Boston je imao i puno sreće, jer ga je draftovao kao poslednjeg u prvoj rundi. Bio je jači od svakog beka, a brži od većine krila u ligi.

Gledajući celokupne uspehe, bez sumnje se može reći da je bio najuspešniji igrač koji je gotovo celu karijeru gradio ulaskom sa klupe. Interesantno je da nagrada koju dobiva najbolji šesti igrač i dalje nema naziv, a komotno bi moglo da nosi ime legende Celticsa, igrača koji je pet godina nakon penzionisanja ušao i u Kuću Slavnih u Springfieldu sa ukupno 8 osvojenih titula šampiona i čak 13 All-Star nastupa!

U godinama koje su dolazile nakon Havliceka, kada je i liga shvatila važnost “motora” sa klupe, uvedena je i nagrada za igrača koji najviše pokaže u toku godine, a da je više utakmica započeo kao rezerva nego kao startni igrač. Već je opšte poznata činjenica da je i dalje aktivni igrač LA Clippersa Jamal Crawford vlasnik najvećeg broja titula igrača godine među igračima koji ne započinju meč – tri puta je bio “prvi” šesti igrač lige. Dva priznanja ukupno imaju Ricky Pierce koji je tokom osamdesetih bio glavno pogonsko gorivo ekipe Milwaukee Bucksa, Detlef Schrempf koji je na početku karijere bio rezerva u Pacersima i još jedna legenda Bostona Kevin McHale. Naravno, ovaj tekst neće biti puko najbrajanje igrača koji su najviše osvojili titulu najboljeg rezervnog igrača, nego ćemo govoriti o tome koji su igrači najviše doprineli uspehu svoje ekipe ulaskom sa klupe.

1. Manu Ginobili (San Antonio Spurs, 2007/08)

I dalje aktivni veteran Manu Ginobili vlasnik je najbolje odigrane sezone u savremenoj istoriji lige kao šesti igrač. Nacionalni heroj u Argentini, igrač koga su prvo upoznali Evropljani pa onda Amerikanci, uvek je bio poznat kao veoma eksplozivan i nepredvidiv igrač koji ima energiju za tri čoveka, a koji je izabran tek kao 57. pik. U godini u kojoj su Spursi stigli do finala Zapada u kojem su izgubili od LA Lakersa, Manu je sa klupe predvodio Spurse po broju poena po meču (19.5) kao jedini igrač sa klupe kome je to uspelo pored Ricky Piercea. Jak, agilan i neustrašiv, nikada nije bežao od duela i prodora, što ga je činilo i ljubimcem publike, a svojom all-round igrom (4.8 skokova i 4.5 asistencija) bio je omiljen i među saigračima. Manu je te sezone najčešće ulazio sredinom prve četvrtine posebno najavljivan od strane spikera i gromoglasno pozdravljan od strane navijača Spursa. Svojom energijom i brzinom, kao i nepredvidivim stilom igre činio je onu potrebnu razliku na parketu koja je neophodna da se dobije utakmica. Te sezone je izabran u treću petorku lige, a protiv Toronto Raptorsa je napravio 15 skokova, što mu je i rekord karijere, kao i 8 ukradenih lopti u meču protiv LA Lakersa, ali i 7 izgubljenih lopti u još jednoj utakmici sa LA Lakersima. Takođe, te sezone je u meču protiv Cleveland Cavaliersa postigao 8 trojki, još jedan rekord karijere. Postigao je 30 i više poena 11 puta, a kada je bio starter protiv Clevelanda i Minnesote postizao je po 46, odnosno 44 poena.

2. Kevin McHale (Boston Celtics, 1984/85)

Iako ove sezone nije bio na All-Star utakmci, 1985. godine je uspeo da odbrani titulu najboljeg šestog igrača kao prvi igrač kome je to uspelo, a zna se da je mnogo lakše nešto osvojiti nego odbraniti. Te druge sezone je bio izuzetan sa 19.8 poena i 9 skokova po meču uz 57% šuta iz igre, a igrao je startera 31 put te godine. U meču protiv velikih rivala Detroit Pistonsa postigao i svoj rekord karijere sa 56 postignutih poena (nakon povrede Cedrica Maxwella postao je i starter) koji je u tom momento bio i rekord Boston Celticsa! Rekord je oboren samo devet dana kasnije od strane Larryja Birda koji je postigao 60 poena protiv Atlante. McHale je dva dana kasnije postigao 42 poena protiv New York Knicksa i tih 98 poena u dve vezane utakmice su i dalje važeći rekord Bostona kada se gledaju koševi postignuti u dva vezana meča. Interesantno je da je u ta dva meča u kojima je McHale pogađao kao u transu Larry Bird imao triple-double učinak! U velikom finalu protiv večitih rivala LA Lakersa predvodio je svoj tim sa 26 poena i 10.7 skokova po meču, ali Celticsi nisu uspeli da odbrane titulu. Bio je jedan od najboljih igrača svog doba na niskom postu, odlično koristeći svoju brzinu i jako duge ruke i noge. U ovoj sezoni ostvario je čak 34 double-double učinka, a pred kraj sezone kao starter je od 9 mečeva čak sedam puta imao mínimum 20 poena i 10 skokova.

3. Kevin McHale (Boston Celtics, 1983/84)

Prva godina kada je McHale bio najbolji šesti igrač u ligi je bila i jedna od najupečatljivijih u istoriji igrača sa klupe. Iako je bio tek prva opcija sa klupe, uspeo je da stigne i do All-Star nastupa, prvog u karijeri (trener Istoka je bio K.C.Jones iz Bostona), i da osvoji titulu šampiona sa svojim Celticsima. Posebno je bio inspirisan u duelima sa Detroit Pistonsima kojima je u prvom meču u sezoni, nakon ulaska sa klupe, isporučio 25 poena i 15 skokova. Protiv istog rivala je imao u toku sezone još jednom 30 poena  i 16 skokova, kao i 33 poena i 13 skokova. Zbog toga što je veoma retko vraćao loptu nazad nakon što je primao na niskom postu, makar bio i udvojen, dobio je nadimak  “Black Hole” (Crna rupa) od saigrača Dannyja Aingea i Larry Birda. Bio je odličan u polufinalu Istoka kada je Boston izbacio New York, i na kraju su Celticsi u sedam uzbudljivih duela  protiv Magicovih Lakersa osvojili titulu šampiona. Te godine je postizao 18.4 poena i imao 7.4 skokova kao klasičan igrač sa klupe.

4. James Harden (Oklahoma City Thunder, 2011/12)

Pre nego što je postao jedan od najboljih igrača lige i prepoznatljiv po svojoj bradi, James Harden je bio rezerva još jednom od najboljih all-round playmakera današnjice Russellu Westbrooku. Predvodio je sve rezerve po proseku poena (16.8) te sezone, a sa 22 godine bio je drugi najmlađi igrač u istoriji koji je proglašen za najboljeg igrača sa klupe (najmlađi je bio rookie Bullsa Ben Gordon). Uspeo je da postigne po jednom 30, 33 i čak 40 poena u poslednjem meču u sezoni i to sve nakon ulaska sa klupe. Oklahoma je te sezone stigla i do finala lige, ali su tamo bili zaustavljeni od strane Miami Heata. Ko zna gde bi bio kraj toj ekipi da ih na kraju baš te sezone Harden nije napustio i otišao u Houston gde više nije šesti igrač nego jedna od najvećih zvezda lige.

5. Darrell Armstrong (Orlando Magic, 1998/99)

Sezona koja će pre svega biti zapamćena po prvom lockoutu i skraćenom rasporedu od 50 utakmica, biće takođe zapamćena kao i jedna od najboljih u karijeri Darrela Armstronga i uopšte jedna od najboljih sezona nekog igrača koji je počinjao utakmice sa klupe. Ovaj playmaker visok svega 183 cm bio je zamena Pennyju Hardawayu i Mattu Harpingu. I to kakva! Pored toga što je postao najbolji šesti igrač, osvojio je i titulu igrača koji je najviše napredovao u sezoni, kao prvi igrač kome je uspelo da objedini ove dve nagrade. Standardan u svojoj igri sa 13.8 poena i 6.7 asistencija imao je i svoje izuzetne partije kao protiv Wizardsa kada je sa 27 poena i 9 asistencija imao najbolju partiju te sezone. Ipak, u playoffu šut ga nije hteo ( 37%) pa, iako starter, nije mogao da pomogne klubu da prođe u drugu rundu preko Iversona i njegove Philadelphije.

6. Toni Kukoč (Chicago Bulls, 1995/96)

Čuveni izdanak splitske košarke i jedan od najvećih evropskih igrača svih vremena je u sezoni kada su Bullsi napravili rekord po broju pobeda (prošle godine srušen od strane Golden State Warriorsa) doprinosio sa 26 minuta u igri koje je koristio fantastično. Postizao je 13.1 poen i tu dodao 4.5 skoka i 3 asistencije po meču. Jedan je od svega nekoliko igrača u NBA koji su startovali na svih pet pozicija u timu jer je sa svojih 208 cm visine i impresivnim košarkaškim IQ-om zaista mogao sve! Davao je timu potrebnu širinu, a kada bi se u postavi našli Jordan, Pippen, Rodman i Kukoč tu rešenja nije bilo za protivničke ekipe. U poslednjih 20 mečeva, često igrajući u tom periodu kao starter, čak 18 puta postigao više od 10 poena. Ko je gledao Bullse ’90-ih zna koliko je to bilo teško pored Jordana i Pippena. Bio je jedan od ključnih igrača u finalnoj seriji protiv Supersonicsa. Popularni Pink Panter je četvrti i do dana današnjeg poslednji igrač koji je osvojio zvanje najboljeg šestog igrača lige i osvojio titulu u isto vreme.

7. Detlef Schrempf (Indiana Pacers, 1991/92)

Čuveni Nemac je drugi i poslednji igrač koji je uspeo da postane najbolji šesti igrač dve godine zaredom. Ta druga godina je bila jedna od najboljih koje je imao u svojoj karijeri sa 17.3 poena i 9.6 skokova i 3.9 asistencija za nešto više od 36 minuta u igri. Iako je u doigravanju igrao impresivno i kao rezerva imao čak 40 minuta po meču uz 21 poen i 13 skokova, ipak njegov tim nije mogao da izbegne “čišćenje” od strane slavnih Celticsa. 206 cm visok igrač tada je najčešće igrao na poziciji visokog krila, iako je i te kako umeo da se izvuče spolja i odatle šutira ili asistirá saigračima. Napravio je čak 39 double-double učinaka te sezone, a najbolja partija mu je bila u tesnom porazu od LA Clippersa, kada je nakon ulaska u igru uspeo da napravi triple-double. Schrempf je jedini igrač u istoriji lige koji je u karijeri napravio tri takva učinka nakon ulaska sa klupe.

8. Lamar Odom (LA Lakers, 2010/11)

Igrač LA Lakersa i nije bio baš rezerva u klasičnom smislu te reči. Startovao je na 32 utakmice kao zamena za povređenog saigrača Bynuma i za to vreme je postizao 14.4 poena, 8.7 skokova i 3 asistencije igrajući na obe krilne pozicije. Imao je 28 double-double učinaka u sezoni, odigavši meč sezone protiv Houstona perfektno sa 20 poena i 20 skokova uz 4 asistencije kao i 53% šuta, što mu je bilo najviše u karijeri. Ipak, uklopio se u prosečnu igru ekipe iz LA u polufinalu Zapada, kada ih je šampionska ekipa Dallasa počistila sa 4:0 u seriji. Postao je prvi igrač u istoriji LA Lakersa koji je dobio to priznanje.

9. Ricky Pierce (Milwaukee Bucks, 1989/90)

Kakva je to bila sezona za Rickyja Piercea. Igrač koji je pre toga već jednom bio najbolji šesti igrač sezone, u ovoj je je bio još ubedljiviji. Imao je najviši prosek u timu od 23 poena po meču, dok je prvi sledeći saigrač imao tek 15.3 poena, a imao je i najviši procenat šuta u timu (51%). Po potrebi play, a najčešće šuter ekipe Bucksa, te je godine igrao najbolju sezonu u životu odigravši 59 utakmica na kojima ni jednom nije bio starter jer su ta dva mesta čuvali Alvin Robertson i Jay Humphries. Čak 17 puta je u sezoni prebacio granicu od 30 poena, a najbolju utakmicu je odigrao protiv Sacramenta kada je postigao čak 45 poena u porazu svog tima u jednoj od najboljih predstava sa klupe koju je jedan igrač ikada imao u NBA ligi. Prosek poena koji je imao te sezone je najviši u NBA istoriji za igrača koji nijednom nije startovao utakmicu. Ipak, i pored odličnih igara u playoffu protiv Chicaga, Michael Jordan je igrao na nekom drugom nivou i odveo je Bullse u sledeću rundu.

10. Roy Tarpley (Dallas Mavericks, 1987/88)

Godina u kojoj je Dallas igrao finale Zapada je bila veoma dobra i za 211 cm visokog centra Roya Tarpleya. Igrač koga mnogi pre znaju po suspenziji zbog korišćenja narkotika, zbog čega mu je karijera u NBA trajala svega pet godina, u svojoj drugoj godini među profesionalcima je igrao izvanredno. Postizao je 13.5 poena i imao 11.8 skokova i bio je vodeći skakač svoje ekipe. Napravio je čak 43 double-double učinka u toj sezoni, a čak tri puta je imao preko 20 poena i 20 skokova. Najbolja partija mu je bila protiv Phoenixa kada je u pobedi ekipe nakon ulaska sa klupe postigao 27 poena i imao 23 skoka. U playoffu je bio još ubedljiviji i u 17 mečeva imao je čak 12 double-double učinaka. Iako je u finalu Zapada protiv LA Lakersa imao čak 15.9 poena i 13 skokova nakon ulaska sa klupe, Dallas je pao u sedmoj, odlučujućoj utakmici. LA Lakersi su prošli dalje i osvojili još jednu titulu.

Zaključak

Ko će biti sledeći najbolji šesti igrač, teško je reći. Možda najbolji primer toga koliko je teško to predvideti je bio prethodne sezone, kada je Will Barton iz Denver Nuggetsa do pola sezone već bio izgledao kao siguan dobitnik. Nakon toga je on malo posustao, a u prvi plan je izbio Jamal Crawford koji je na kraju i uzeo ovu nagradu po rekordni treći put. Trenutni favorit je bek LA Lakersa Lou Williams koji postiže 17.9 poena po utakmici za nešto više od 24 minuta na parketu i to bi njemu bila druga nagrada za “šestog čoveka”. Pre toga osvojio je ovu nagradu u dresu Toronto Raptorsa u sezoni 2014/15. A kako stvari stoje, još neko vreme će Toni Kukoč biti poslednji igrač iz jednog šampionskog tima koji je dobio ovu nagradu.

 

Autor: Srđan Nikolić